Bir Garip Harry Potter

[Fraktal]

Selamlar. Aslına bakarsanız uzunca bir süredir bütün Harry Potter kitaplarına dair bir eleştiri yazısı yazmayı planlıyordum; ama kısmet bugüneymiş. Yazının sıkıcı olmadığını umarım. Ama başlamadan önce yazıda Harry Potter ve Türk Mitolojisi arasındaki benzerliklerden bahsetmeyeceğimi söylemek isterim. Söz konusu ilişkiyi Çapulcular ve Eski Türkler başlıklı yazıda belirtmiştim. (Ara butonunu kullanabilirsiniz.) Yazıda tek tek bütün kitapları eleştirmekten ziyade genel bir yol izleyeceğim. Ama öncelikle Felsefe Taşı’ ndan bahsetmenin gerekli olduğuna inanıyorum.

Felsefe Taşı bir çok kişi tarafından serinin en zayıf halkası olarak görüldü, Yadigarlar çıkana dek tabi. Bu yanlış kanı Türkiye’ de daha güçlüydü. Burada Ülkü Tamer’ in çeviri tekniği de etkili oldu tabi. Tamer bir şair olduğu için kitabı Okyay’ a nazaran daha şiirsel bir anlatımla çevirmişti. Ayrıca Türkçe kelimeleri kullanmakta gösterdiği titizlik de kitaba farklı bir hava katmıştı. Sevin Okyay’ sa eski kelimeleri kullanmayı pek seviyordu. Örneğin ilk  kitapta ‘rüya’ kelimesi geçmiyor. Bir düş gördü, sadece bir düştü gibi ibareler var. Ama Sevin Hanım’ ın çevirilerinde bu Türkçe özenini göremedik pek. Felsefe Taşı’ na dönelim yeniden. Bu kitap aslına bakarsanız diğer kitaplar, özellikle son kitap, çıkmadan anlaşılamayacak şeylerle doluydu.Haliyle sadece Felsefe Taşı’ nı okuyanlar seriyi basit bir peri masalı olarak gördüler. Eh bir bakıma haklıydılar, Rowling çoğu yerde yalnızca eski peri masallarında söylenmiş şeyleri söylemişti kitapta. Bir büyü okulu kullanılmamış bir motif değildi. Tıpkı kediye dönüşen cadı, yaşlı bilge, düşman çocuk ve tayfası, beceriksiz sınıf arkadaşları gibi.  Ama dedim ya, diğer kitapları okuduğunuzda iş değişiyordu. Görünmezlik Pelerini ve Yara İzi’ nin hikayeleri, ya da ilahlaştırılmış iyi adamın gençliğinde kötü yana kaymış olması pek de alışılmış şeyler değildi doğrusu. Bu yüzden Felsefe Taşı zayıf bir kitap değildir, sadece diğer kitaplar okunmadan anlaşılamayacak derecede üstü kapalıdır. Ama Rowling hiç hesaba katmadığı bir şey var ve bu belki de serinin en büyük hatası: Kayıp 24 Saat

Kayıp 24 Saat, bir çok Harry Potter okuyucusunun en sevdiği teoridir, çünkü her yere çekilebilecek kadar elastiktir. Voldemort Potter’ ları 31 Ekim gecesi öldürmüştü. Felsefe Taşı’ nın ilk bölümündeyse bütün gün kutlama yapılıyor ve akşamüzeri Hagrid Harry’ i getiriyor. Peki bütün gece ve ertesi gün boyunca Dumbledore ve Harry ne yapıyor? Harry enkazda bekliyor, burası kesin. Dumbledore’ unsa Fidelius büyüsünü kırmaya çalışıyor herhalde. Fidelius’ un kırılması için de büyüyü oluşturan şartların ortadan kalkması gerek. (James, Lily ve Harry Potter Godric’s Hallow’ da yaşıyor.) Ya üç kişi birden ölecek, korunacak kimse kalmadığı için de ev görünür olacak. Ya da ev tamamen yıkılacak ki gizlenecek ev kalmadığından büyü bozulacak. Olası cevap iki numara olduğu için teori rafa kaldırılmış ve son kitap beklenmeye başlanmıştı. Peki Rowling ne yaptı? 24 saatten hiç bahsetmediği gibi bir de evin yıkılmadığını gösterdi bize. Peki Hagrid Harry’ i nasıl aldı? Bir de ikinci bir soru var. Dumbledore Fidelius büyüsünde sırrı saklayanın Peter olduğunu biliyordu (büyüyü o yapmıştı) Peki neden Sirius’ un Azkaban’ da çürümesine göz yumdu? Peter’ i öldürdüğünü sandığı için diyelim. Büyüyü onun yapmamış olması ihtimalinde bile onun sırrı bildiğini tahmin etmek zor değil. 7. kitaba göre sır tutucu öldüğünde sırrı bilen herkes Sır Tutucu oluyor. Buna dayanarak Peter’ i öldü sanan Dumbledore’ un Hagrid’ e sırrı vermeye kalktığını düşünelim. Veremediğinde Pete’ in ölmediğini anlamayacak mıydı? Komik bir paradoks, Rowling bazı şeyleri hiç hesaba katmıyor. Bunu bir kenara bırakalım

Seri bir çok alandan mit ve motiflerin karışımıdır. Hortkuluk hikayesi bütünüyle Kuzey Mitolojisinin ürünüdür. Harry Potter’ daki bazı yan karakterler Yunan Mitolojisi’ ndeki bazılarına pek benzer. Örneğin Molly Weasley Niobe’ ye çok benzer. 7’ şerden 14 çocuğuyla gururlandığı için Apollon ve Artemis’ in annesi Leto’ ya laf eder. Apollon 7 oğlunu öldürür, yine laf eder. Artemis kızlarını öldürür. Son çocuğu kalınca onu öldürmemesi için yalvarır; ama nafile. Sonunda tanrılar onu ağlayan bir kayaya çevirir. Elbette bir Yunanlı’ nın tanrılarla kapışması imkansızdı; ama onlara böylesine dil uzatmak bile büyük cesaretti. Çocuğu öldürülen Molly’ nin tanrısal Bellatrix’ e karşı çıkması da böyle işte. Tabi üç başlı köpek Fluffy, ejderhalar, kimeralar, sfenksler, deniz kızları ve Ankalardan bahsetmiyorum bile. Anka demişken, çevirmenlerin başka her yerde Anka diye çevirdikleri kuşun adı kitaba verilirken neden Zümrüdüanka oldu? YKY nin bunu yaparkenki amacı neydi? Tabi bunlar için Rowling’ i suçlamak doğru değil, ama Türkiye gibi bir ülkede böyle bir şeyin yapılmasına izin vermeyebilirdi. Rowling neden çevirileri yapanlara sözünü geçiremiyor. Anka kuşunu geçtim, neden R.A.B. gibi bir karakterin çevirmenler tarafından açıklanmasına sesini çıkaramıyor? Çevirmenlerin kitaptaki karakterlerin adını kafalarına göre değiştirmesine neden dur demiyor, diyemiyor? Neden son kitabı çaldıran Scholastic’ e tek söz söyleyemiyor? Neden bu zayıflık? Filmleri beğenmediğini söylemekle yetinebiliyor sadece. Aklıma paradan başka bir şey gelmiyor doğrusu. Son kitabın epilogunda hiçbir şey anlatmayıp her şeyi röportajlarda anlatması da mı aynı sebepten? Harry ve Ginny’ i boşandırması, açıklanabilecek her şeyi açıkladıktan sonra, Dumbledore’ un cinsel kimliğini ortaya dökmesi ya da? Kendini hayranlarının gözünde küçük düşürdüğünün farkında değil mi? Bunları açıklayıp sonra ‘Tanrı aşkına o Dumbledore’ demek yakışıyor mu sana Rowling? Niye açıkladın o zaman? Tanrı aşkına, o Dumbledore! Onun cinselliğinden önce açıklaman gereken 20 tane şey vardı. Gerçekten de Rowling epilogu iyi yazamadığı gibi, 21 Temmuz’ dan sonrasını da iyi getiremedi.

Uzun lafın kısası, Rowling 6 kitaptır hazırladığı, ve bizi hazırladığı, sonu iyi getirmiş gibi götürmüyor bence. Ayak üstü verilmiş röportajlarla olmuyor bu işler. Luna ve kocası epilogda yok, Neville’ in profesörlüğüne değiniliyor, evliliği yok. İkisi hariç Weasley’ ler yok. Devam edeyim mi? Profesörlerin hiç biri yok, Hogwarts’ taki diğer bazı yarı önemli karakterlerden bahsedilmiyor. Dumbledore’ un tercihlerindense neden Ernie’ den, Cho’ dan, Weasley’ lerden bahsedilmiyor?

[Paul McCartney]

"Harry ve Ginny’ i boşandırması"

Ben bunun doğru olmadığını duymuştum ve pek üzerinde durmamıştım :S

"Uzun lafın kısası, Rowling 6 kitaptır hazırladığı, ve bizi hazırladığı, sonu iyi getirmiş gibi götürmüyor bence. Ayak üstü verilmiş röportajlarla olmuyor bu işler. Luna ve kocası epilogda yok, Neville’ in profesörlüğüne değiniliyor, evliliği yok. İkisi hariç Weasley’ ler yok. Devam edeyim mi? Profesörlerin hiç biri yok, Hogwarts’ taki diğer bazı yarı önemli karakterlerden bahsedilmiyor. Dumbledore’ un tercihlerindense neden Ernie’ den, Cho’ dan, Weasley’ lerden bahsedilmiyor?"

Rowling çok zeki bir kadın. Kitap bittikten sonra bile cevaplanmamış sorular bırakarak Potter hayranlarını yine peşinden koşturuyor. Her şeyi söylemedi çünkü söyleseydi şu an onunla yapılan röportajların sayısı fazla olmazdı. Zira her şey yazılmış ve onaylanmış olurdu. Kimse de sallamazdı. Ama Dumby Eşcinsel dedi forumlarda -burada da- ne kıyametler koptu, sayfalar yazıldı çizildi, olay homofobiye kadar gitti. Luna'yı sonradan ekledi, Rose'u, Hugo'yu vs. diğer çocukların hayatları hakkında bilgi vermedi. Çünkü bu olayı devam ettirmek istedi. Fan Fiction'lar yapılmasını ve devam ettirilmesini düşündü. Olay yaratacak ve yeniden gündeme gelecek şeyler söyledi. Zeki bu kadın cidden zeki. Her şeyi önceden planlamıştı ve daha peşinde gidilicek onlarca ipucu bıraktı.

İrlanda, Eski Yunan mitolojilerinden eski İngiliz hikayelerinden çok esinlendi JK. Doğrudur. Bunu son kitapta sıklıkla görebiliriz.

Yazı gerçekten güzeldi Başat, kutlar, saygıyla eğlirim

[Finduilas Tiwele]

"Uzun lafın kısası" devamında ( U.L.) espirisini bekledim yoktu
Şaka bi yana bayağı özenilerek yazılmış bi yazı. Zaten bir seride geride ne kadar çok soru bırakırsanız seri bir süre sonra o kadar zayıflıyor. Rowling'in en büyük hatası da buydu zaten, çok soru bıraktı, çok azını cevapladı...
Her neyse, emeğine sağlık ama şunu söylemeliyim ki 7 kitaplık bi seride hiç hata olmamasını bekleyemeyiz. Ama yazdıklarının çoğuna katılıyorum

editt: Ya yanlışlıkla kardeşimin hesabından yollamışım Ben DeLyMeRvE

[BellaCiao]

ÇOK GÜZELDİ!!!gerçekten çok güzeldi ve doğruydu.ben de teşekkür eder ve saygıyla eğilirim

[Fraktal]

Rowling çok zeki bir kadın. Kitap bittikten sonra bile cevaplanmamış sorular bırakarak Potter hayranlarını yine peşinden koşturuyor. Her şeyi söylemedi çünkü söyleseydi şu an onunla yapılan röportajların sayısı fazla olmazdı. Zira her şey yazılmış ve onaylanmış olurdu. Kimse de sallamazdı. Ama Dumby Eşcinsel dedi forumlarda -burada da- ne kıyametler koptu, sayfalar yazıldı çizildi, olay homofobiye kadar gitti. Luna'yı sonradan ekledi, Rose'u, Hugo'yu vs. diğer çocukların hayatları hakkında bilgi vermedi. Çünkü bu olayı devam ettirmek istedi. Fan Fiction'lar yapılmasını ve devam ettirilmesini düşündü. Olay yaratacak ve yeniden gündeme gelecek şeyler söyledi. Zeki bu kadın cidden zeki. Her şeyi önceden planlamıştı ve daha peşinde gidilicek onlarca ipucu bıraktı.

Kesinlikle zeki; işi röportajlara bıraktı. Bence amacı röportajlardan da para almak. Herhalde Dumbledore eşcinsel dediği gazeteden bi ton para almıştır Tabi hayranları kendine bağlı bırakmak isteyen bir iktidar manyağı olması da mümkün.

[JameSirius]

Haa evet çok sıkıldım Hiç açmadı Cıkcık Olmadı be Başat Okuduğum en sıkıcı yazı

Şaka bir yana tüm kitaplar cıcık cıcık edilerek , en ince ayrıntısına kadar özenle yazılmış bir yazı Son mesajına da kesinlikle katılıyorum , ki kadının amacı zaten en baştan beri paraydı , bunu herkes biliyor inkar edilemez , ezik Harry'i yazarkenki hali sersefildi , sonra resmen multimilyoner oldu

Para diyorum .. Para neler yaptırıyor insana .. Ben beğendim son kitabı , ama kafamda soru işareti kalmadı mı ? Kaldı Doğruya doğru .. İşi röportajlara bırakmakla olmuyor bu işler Row abla Emeğine sağlık Başat

[charmed]

Gerçekten hoş olmuş. Hani bizim en baştan beri kitap hataları kitap hataları diye ayırdığımız küçük parçaları toparlamışsın.Sanırım Rowling kitabı bitirmek için düşünmesi gereken şeyin iyi bir son olduğuna o kadar inanmış ki açıklaması gereken şeyleri unutmuş.Ben şahsen fred öldükten sonra george a ne olduğunu merak ediorum. Çok sevdiğim bir dostum bana george un bi oğlu olduğunu ve ismini fred koyduğunu söylemişti ama tabiki bu da kitapta geçmeyen ayrıntılardan bir tanesi.Mesela kitapta dumbledore'un burnunun kırılışından bu kadar uzun bahsedilmesi beni bunaltmıştı okurken.Gereksiz ayrıntılar yerine isteyeceğimiz bilgileri verseydi 6 kitabın şanına yaraşır bir 7. olurdu.

[ginevra]

Güzel bir yazi olmus ve düsüncelerini yaziya dökmen tebrikler
Rowling'e cok yüklenmissin sanki en cok orda takildim 
Sonucta o sadece bir yazar kitabini yaziyor isini götürüyor yani her ülkedeki cevirileri nasil takip edebilirki, kitabin calinmasini, kopyalarinin cikmasini engelleyemeyecegi gibi
Ayrica uzun hikaye su bu yazanlar bilir insan ilk bölümden itibaren kafasinda birseyler kurar tüm hikayeyi ona göre yazar ve son bölümde birde bakmissin bambaska birsey ortaya cikmis
Anlatmak istedigin, sakladigin kücük sirlar ortaya hic cikmamis
Ve HP üzerinde insanlarin o kadar cok durmasi her satirdan yola cikip detayli bir arastirma yapmasi böyle aciklarin ortaya cikmasina neden oluyor tabiki "24 saat gibi"
Yazarin herseye dikkat edebilmesi mümkün degil, herseyi aciklayamayacagi gibi
Düsüncelerini paylastigin icin sagol bunlarda benimkilerdi 

[SaNaLMaNiA-X]

Çok güzel yazı olmuş saol

[Dame]

Vay süper olmuş. Harry Potter'ı derinlemesine incelersek altından neler neler çıkarılabileceğini bir kez daha anladım. (ki ben sınıfta polemiğe girip Voldemort'tan Hitler'e çıkmıştım )

Neyse ama Rowling'in tek amacı röportajlardan para kazanmak da olmayabilir. Belki de ucunu bilerek açık bırakmıştır. Yani sürekli bir 8. kitap konusu ortaya geliyor. Ya "Olmadı bir tane daha yazarım." deyip bizleri böylece ortada bıraktı ya da "Gerisini de medyadan duysunlar." şeklinde bir umursamazlık örneği gösterdi ya da en inanmadığım ihtimalle ucunu gerçekten bağlayamadı.

Yine de katılıyorum sana. İkinci şıkkı seçip medyadan bizleri tatmin etmeye kalktıysa neden Dumbledore'un cinselliğinden başladı buna?

24 saat meselesi ise bence atladığı bir ayrıntı sonuçta kitabın bu kadar ünlü olacağını ve bu kadar ıncık cıncık edileceğini  zamanlarda düşünmüş olması mümkün değildir. Bilinmez belki de bir sonraki röportajda onun da yanıtını alırız.

Neyse yine de ellerine, emeğine sağlık ve ayrıca hiç de sıkıcı değil tam tersine bence sürükleyici olmuş. Öyleki kimya sınavına çalışmak yerine yazıya kapıldım 

[shu_damla]

felsefe taşıyla ilgili sölediklerinde haklısın.
fidelius büyüsüne gelince dumbledore yapmamıştı ve o da sır tutucunun sirius olduğunu zannediyordu. (azk.tutsağı syfa:461)  ayrıca kırmaya çalışıyodu falan demişsin dumbledore biliyodur potterların godric's hollow'da olduğunu.
son kısımda ise.. bir 8. kitap gelmeli diye düşünüyor insan. biz bu kadar zaman bu seriyi okuyan takip eden insanlarız. seriyi böyle bitirmesi bana çok koydu. hiçbişey öğrenemeden bitirdi kitabı. helal olsun ona. ama dediğiniz gibi olay yaratmak gündemde kalmak için  işi ropörtajlara bırakmakla çok büyük hata eder böyle düşünüyorsa.. gerçi ansiklopedi çıkarcaktı bir ara. belki karakterlerin ne olduklarını nerde çalıştıklarını vs orada yazar. ama seri tadında olmaz ki.
rowling'e olan sinirimi yeniden uyandırdın. şu birinci kitabı da hiç öle düşünmemiştim teşekkürler

[Stupefy]

Ben de kendimi detaycı sanırdım. Benim de kafamda soru işaretleri kaldı ama üzerlerinde hiç bu kadar ayrıntılı düşünmemiştim. Aslında iyi bir tez yazılır bu kitaplardan. Ben de Damla'ya katılıyorum. Yani Rowling, serinin ilk yazıldığı zamanlarda bu kadar tutulacağını ve böyle dikkatle inceleneceğini bilemezdi ve bu yüzden Felsefe Taşı serinin en zayıf halkası olması doğal. Ama ne diyeyim, helal olsun, ben yapamazdım böyle tespitleri.. Yazı bayağı düşündürüyor insanı, paylaşım için teşekkürler.

[Discovery]

güzel yazı başat tşkler bir çok eleştiri var bn bazılarına katılıorum

[eessrraa]

gerçekten çok güzel bir yazı olmuş
düşündüklerimi aynen yazmışsın
ayrıca hiç sıkıcı değildi

[Fraktal]

felsefe taşıyla ilgili sölediklerinde haklısın.
fidelius büyüsüne gelince dumbledore yapmamıştı ve o da sır tutucunun sirius olduğunu zannediyordu. (azk.tutsağı syfa:461)  ayrıca kırmaya çalışıyodu falan demişsin dumbledore biliyodur potterların godric's hollow'da olduğunu.
son kısımda ise.. bir 8. kitap gelmeli diye düşünüyor insan. biz bu kadar zaman bu seriyi okuyan takip eden insanlarız. seriyi böyle bitirmesi bana çok koydu. hiçbişey öğrenemeden bitirdi kitabı. helal olsun ona. ama dediğiniz gibi olay yaratmak gündemde kalmak için  işi ropörtajlara bırakmakla çok büyük hata eder böyle düşünüyorsa.. gerçi ansiklopedi çıkarcaktı bir ara. belki karakterlerin ne olduklarını nerde çalıştıklarını vs orada yazar. ama seri tadında olmaz ki.
rowling'e olan sinirimi yeniden uyandırdın. şu birinci kitabı da hiç öle düşünmemiştim teşekkürler

Dumbledore hiçbir zaman Sirius' tan şüpheleniyorum demedi ki. O öyle sır küpü bir insan ki. Ayrıca Azkaban Tutsağı' nda Dumbledore' un Potter' lara Fidelius büyüsünü anlattığından açıkça söz ediliyor. Elbette büyüyü bizzat Dumbledore yapacaktı. En azından sırrın ona açılmış olması lazım. İki durumda da Sır Tutucu' nun Pete olduğunu biliyor olması gerek. Sen de biliyordur demişsin; ama besbelli Hagrid bilmiyordu. (Azkaban Tutsağı' nda Sirius tan Hain Katil diye söz ediyordu. Bilmiyor olsa gerek) Ama Harry i Godric' s Hallow dan Hagrid aldı, Dumbledore değil. Hagrid sırrı bilmeden onu nasıl çıkaracak. Peter' ın ona sırrı açmadığını biliyoruz. Ya da bir gecede bütün büyücü dünyası nasıl Godric' s Hallow' u öğrendi?