|
Harry Potter ve Felsefe Taşı
Harry Potter and the Philosopher's Stone /Harry Potter and the Sorcerer's Stone
Genel Bilgi
J.K. Rowling'in aynı isimli kitabından uyarlanan bu film, Harry Potter serisinin ilk filmi olma özelliğini taşıyor. Kitabın haklarını 1999'da Warner Bros.
satın aldı ve yapım süreci 2000'de başladı. Kısa aday listesi arasından yönetmenliğe Chris Columbus seçildi, Steve Kloves tarafından yazılan senaryoya Rowling bizzat katkıda bulundu. Oyuncuların mutlaka İngiliz veya İskoç olmasını isteyen Rowling, bu ısrarının sebebi olarak kitaptaki kültürel kimliği filmde korumak istemesini gösterdi.
Filmin önemli bir kısmı Leavesden Film Stüdyolarında çekildi ama ülkedeki pek çok tarihi binadan da yararlanıldı. Kasım 2001'de gösterime giren film genelde olumlu eleştiriler aldı ve 976 milyon dolarlık bir hasılat elde etti. Üç Oscar adaylığı bulunan film, gelmiş geçmiş en çok gelir getiren filmleri listesinde en üst sıralarda.
Filmin Konusu
Harry Potter (Daniel Radcliffe) 11. yaşgünü yaklaşırken, tatsız akrabaları olan ve anne babasının ölümünün ardından kendisini merdiven boşluğu altındaki dolapta uyumaya zorlayan Dursley'lerden kendisine gelebilecek hediye ya da heyecan konusunda pek beklentisi yoktur. Ancak bu yıl Harry'nin yaş günü farklı olacaktır.
Harry'nin hayatı, esrarengiz yeşil bir mürekkeple yazılmış ve bir baykuşun getirdiği gizemli bir mektupla değişir. Mektubun kendisine ulaşmasını sağlayan bir yarı dev Hagrid (Robbie Coltrane) Harry'nin hayatını değiştirecek sırrı açıklar; O, yani Harry Potter, bir büyücüdür! Ve bu mektup evsanevi "Hogwarts Cadılık ve Büyücülük Okulu"na bir davetiyedir. Ayrıca Harry, annesi ve babasının, akrabalarının kendisine defalarca söylediği gibi bir araba kazasında ölmediğini öğrenir. Harry, ailesi hakkındaki gerçekler ve Hogwarts'a davet edilişi karşısında şaskına dönmüştür. Merdiven boşluğunda yeni bir akşam daha ve artıklarla geçirilen bir hayatla karşı karşıya kalan Harry, Londra'daki King's Cross İstasyonu'na doğru Hagrid'e eşlik etmekte tereddüt etmez ve orada gizli Peron 9 3/4 'i keşfeder ve Hogward Ekspresi'ne biner. Harry'inin Hogwards Cadılık ve Büyücülük Okulu'na gitmesiyle hayalgücünüzün ötesinde bir yolculuk başlar.
Yapım Aşaması
1997 yılında yapımcı David Heyman, filme uyarlanabilecek bir çocuk kitabı için Hollywood'da araştırma yapıyordu. İlk önce Diana Wynne Jones'un yazdığı The Ogre Downstairs isimli romana ilgi gösterdi, ama bu plan iptal edildi. Heyday Films şirketindeki ekibi ona Harry Potter ve Felsefe Taşı'nı önerdiğinde, Heyman bunun "harika bir fikir" olduğunu düşündü ve bu fikri Warner Bros ile paylaştı. Bir sonraki yıl, J.K. Rowling ilk dört Harry Potter kitabının haklarını 1 milyon sterlin (1,982,900 amerikan doları) karşılığında Warner Bros'a sattı. Rowling'in birincil koşulu, filmlerdeki tüm oyuncuların İngiliz kökenli olmasıydı ve İrlanda'lı aktör Richard Harris dışında bu kurala tamamen uyuldu. (Harry Potter ve Ateş Kadehi filmindeki iki oyuncu, kitaptaki karakterler gibi Fransa ve Batı Avrupa'dandı.) Rowling kitabın haklarını satmak konusunda en başta kuşkuluydu, "hikayenin devamı üzerinde kontrol sahibi olmalarını" istemiyordu, çünkü karakterleri Warner Bros.'a satarak yazar tarafından yazılmamış hikayeler yapılmasına da izin vermiş oluyordu.
Steven Spielberg ile filmi yönetmesi için resmi olarak görüşme yapıldı ama teklifi reddetti. Çünkü bilindiği kadarıyla Spielberg bir animasyon film yapmak istiyordu ve Harry Potter'ı seslendirmesi için Haley Joel Osment'ı düşünüyordu; ayrıca sonraki kitaplardaki olay ve karaktarleri birleştirerek farklı bir uyarlama yapmak niyetindeydi. Rowling ise, kişisel web sitesindeki Çöp Kutusu bölümünde, filmin yönetmenini seçme konusunda hiç bir rolü olmadığını belirtti ve "Onu [Spielberg'i] veto ettiğimi (veya bunu istediğimi) düşünenlerin Tez-Tekrar Tüylerini servise götürmeleri gerekiyor." açıklamasında bulundu. Heyman, Spielberg'i yeniden aradığında 'Yapay Zeka', 'Azınlık Raporu', 'Bir Geyşanın Anıları' ve 'Harry Potter' projelerinden birine öncelik vermesi gerekiyordu; Spielberg, Yapay Zeka'yı seçti.
Spielberg gittikten sonra diğer yönetmen adayları konuşulmaya başlandı. Chris Columbus, Terry Gilliam, Jonathan Demme, Mike Newell, Alan Parker, Wolfgang Petersen, Rob Reiner, Ivan Reitman, Tim Robbins, Brad Silberling, M. Night Shyamalan ve Peter Weir söz konusu adaylar arasındaydı. Petersen ve Reiner, 2000 yılı Mart ayında yarıştan çekildiler ve seçenekler Silberling, Columbus, Parker ve Gilliam kalacak şekilde daraltıldı. Rowling'in yönetmenlik için ilk tercihi Terry Gilliam idi ama Warner Bros Columbus'ı seçti, yönetmenin 'Evde Tek Başına' ve 'Müthiş Dadı Müthiş Baba' gibi aile filmleri çekmiş olması bu seçimde etkili oldu.
Columbus filmi iki saat uzunlukta yapma niyetindeydi. Muggle sahnelerini "karamsar ve hüzünlü", büyücü dünyasını ise "renkli, ters-yüz ve ayrıntılı" göstermek istiyordu. David Lean'ın Büyük Umutlar ve Oliver Twist uyarlamalarından ilham alıyordu ve "o tarz bir karanlık, o tarz bi keskinlik, o tarz kaliteli bir sinematografi" kullanmayı istiyordu.
Steve Kloves filmin senaryosunu yazmak üzere seçilmişti. Kitabı uyarlamayı "zor" olarak nitelendiriyordu ve sonraki kitapları da hesaba katmak zorundaydı. Kloves önce film uyarlaması için kendisine gönderilen kitap özetlerini okumuştu, yani kitabı neredeyse hiç okumamış sayılırdı ama yine de Harry Potter'ı sevdi. Çıkıp kitapları aldıktan ve kısa sürede bitirdikten sonra serinin en büyük hayranlarından birine dönüştü. Rowling'le ilk kez tanışacağı zaman Kloves, gergin olduğunu dile getiriyor "göz bebeğini öldürecekmişim gibi düşünmesini istemiyordum". Rowling de "Stave Kloves'dan nefret etmeye hazırdım" diyor ama onunla tanıştıktan sonra aralarında geçen diyaloğu şöyle anlatıyor: "İlk toplantımızda bana 'En sevdiğim karakter hangisi biliyor musun?' demişti. Ve ben de içimden, 'Ron diyeceksin' diye düşündüm, 'Ron diyeceğini biliyorum'. Ama 'Hermione' dedi. İşte o anda tüm buzlarım eridi."
Warner Bros filmi ilk önce 4 Temmuz 2001 tarihinde gösterime sokmayı planlıyordu, ama yönetmen seçiminin uzaması ve böylesine büyük bir yapımda oluşabilecek beklenmedik ertelemeler nedeniyle takvime uyulamadı. Film 16 Kasım 2001'de vizyona girdi.
Çekimler
İngiltere'de yapılacak çekimler, kullanılacak mekanların tespiti ve izinleri, Leavesden Film Stüdyoları'nın kullanımı ve İngiltere'deki çocuk işçi yasalarının değiştirilmesi gibi konularda yardımcı olması için iki İngiliz film şirketi ile anlaşma yapıldı. Warner Bros film çekimlerine Ekim 2000'de Leavesden Film Stüdyoları'nda başladı ve Nisan 2001'de bitirdi, filmin tamamlanması ise Temmuz'u buldu. Stüdyo dışındaki ilk çekim, North Yorkshire'daki Goathland tren istasyonunda yapıldı.
Hogwarts'ı canlandırmak için kullanılacak mekan adayları arasında İskoçya'daki Canterbury Katedrali ve Inverailort Şatosu vardı, ama Canterbury yetkilileri kitapları okuduktan sonra yaptıkları açıklamada hikayede yeterince Hristiyanlık bulunmadığını ve Pagan öğelerinin bazı kilise cemaati tarafından hoş karşılanmayacabileceğini öne sürerek Warner Bros'un teklifini geri çevirdi. Bunun üzerine Hogwarts'ı yansıtmak için ilk çekimler Alnwick Kalesi ve Gloucester Katedrali'nde yapıldı, kimi sahneler ise Horrow Okulu'nda filme alındı. Filmdeki bazı koridor ve sınıf sahneleri içinse iki hafta boyunca Durham Katedrali'nde çekimler yapıldı. Oxford İlahiyat Fakültesi Hogwarts'ın hastane kanadı olarak, Duke Humfrey Kütüphanesi ise Hogwarts kütüphanesi olarak kullanıldı.
Berkshire, Bracknell'deki Picket Post Close'da çekilen Privet Drive sahneleri, planlandığı gibi bir gün değil, iki gün sürdü. Bu da mahalle sakinlerine iki katı ödeme yapmak zorunda kalmalarını sağladı. Bu pahalı çekim sürecinin ardından sonraki filmlerdeki Private Drive sahneleri için Leavesden Film Stüdyolarında bir maket sokak kuruldu; bu yöntemin daha ucuza mal olduğu anlaşıldı. Gringotts Bankası çekimleri için Londra'daki Avustralya Binası seçilirken, Hogwarts'taki ödül odası için Oxford'daki Christ Kilisesi kullanıldı. Harry'nin ilk kez bir yılanla konuştuğu sahne için Londra Hayvanat Bahçesi tercih edildi ve Kings Cross İstasyonu kitaba sadık kalınarak gerçekten bu mekanda çekildi.
Filmin İngiltere ve Amerika'da farklı adlandırılması nedeniyle, bu ismin geçtiği sahneler iki kez çekild. Birincisinde "philospher's" şeklinde telaffuz edilirken, aynı sahne tekrar çekilip bu kez "sorcerer's" deniyordu. Çocuk oyuncular günlerinin dört saatini çekimlerde geçiriyor, üç saat de eğitime ayırıyordu. Buna ek olarak yapılan makyajların ciltlerine herhangi bir zarar vermemesi için makyaj ekibi ekstra özel önlemler aldı. Harry'nin gözleri yeşil olduğu için, mavi gözlü Radcliffe lens takmak zorunda kaldı, ama rahat edemediği için lens uygulamasından vazgeçilerek renk farklılığı bilgisayar efekteri ile düzeltilmeye çalışıldı.
Tasarım, özel efektler ve müzik
Filmin kostümlerini Judianna Makovsky tasarladı. İlk başta kitabın Amerikan baskısının kapağında resmedilen şekiline uygun bir Quidditch üniforması tasarlamayı düşünürken, daha sonra bunun fazla karman çorman göründüğünü düşünerek değiştirdi. Quidditch oyuncularının giydikleri ayakkabılar ise Türkiye, Kahramanmaraş'taki 'Dedem Çarıkları' isimli bir dükkanda üretildi; dükkan sahibi Hüseyin Kopar, bu film için 2 bin 500 çift çarık siparişi aldıklarını söylüyor.
Yapım tasarımcısı Stuart Craig, pek çok İngiliz katedralini temel alarak tasarladığı Hogwarts Büyük Salonu gibi çoğu seti Leavesden Stüdyoları'nda inşa etti. Örneğin, Diagon Yolu'nu çekmek için uygun bir mekan bulamadıklarından Craig, kendi setini kendisi kurmaya karar verdi; bunu yaparken Tudor Georgian ve Kraliçe Anne mimarisini birleştirdi.
Columbus filmdeki sihirli yaratıkları yansıtması için hem maketlerden hem de CGI animasyondan yararlanmayı planıyordu. Bu yüzden 'Star Wars Episode I: The Phantom Menace' filminde de görev alan Nick Dudman, film için gereken protezleri yapması için görevlendirildi, yaratık efektlerini ise Jim Henson's Creature Shop isimli şirket üstlendi. John Coppinger filmdeki sihirli yaratıkların tasarımını yapıyordu.
Filmde 600'e yakın görsel efekt yer alırken, bunların yapımı birden fazla şirket arasından paylaştırıldı. Quirrell'ın arkasındaki Lord Voldemort'un yüzünü yapmaları için Industrial Light & Magic ile, Norbert'ı canlandırmaları için Rhythm & Hues ile, Quidditch sahneleri içinse Sony Pictures Imageworks ile anlaşıldı.
Filmin bestelerini yapması için usta müzisyen John Williams seçilmişti. Williams şarkıları Los Angeles'daki evinde ve Tanglewood'da yaptı ve Ağustos 2001'de Londra'da kaydetti. Ana temalardan biri olan "Hedwig's Theme" bitirdikten sonra Williams, "herkes sevmiş gibi göründü" yorumunda bulundu.
Eleştirmenlerin Yorumu
Filme yapılan yorumların çoğunluğu olumlu. Rotten Tomatoes'da %78, Metacritic'de 64 olarak derecelenmiş durumda. Roger Ebert özellikle Quidditch sahnelerindeki görsel efektleri övmüş ve Felsefe Taşı'nın "bir klasik" olduğunu
söylemişti. Övgüleri paylaşan The Telegraph ve Empire'ın yanı sıra Alan Morrison da Quidditch sahnesinin filmin "en göz alıcı bölümü" olduğunu belirtti. Brian Linder, IGN.com'daki yazısında filmi kitapla kıyaslayarak olumlu yorumlar yazdı ve şu şekilde bitirdi: "kusursuz değil ama kendi adıma çok sevdiğim bir kitap serisini hoşça tamamlıyor." Filmin son yarım saati hakkında Jeanne Aufmuth, "en acımasız sinema seyircilerini bile büyüledi" yorumunda bulundu. Set, tasarımlar, sinematografi, efektler ve oyuncu seçimini beğenen Kirk Honeycutt, John Williams'ın besteleri için "harika tıngırtı ve patırtılarla asla susmayacak bir müzik kutusu" yorumunda bulundu. Jonathan Foreman edebi esere karşı "olağan üstü sadık" kalındığını söyleyip ekliyor: "eğer devamı da uyarlanırsa oldukça eğlenceli olacaktır."
Time'dan Richard Corliss, filmin "sayfa sayfa uyarlanmasını" eleştirirken, başrol oyuncularının "karizmadan yoksun" olduğunu dile getirmişti. CNN'den Paul Tatara, Columbus ve Kloves için "kitaptaki herhangi bir bölümü çıkartmayarak herkesi memnun etme kaygısına düşmüş" yorumunda bulunurken, "ortaya çıkan sözde hikaye, daha çok Rowling'in kafasındaki bir sirk gibi görünüyor" demişti. Ed Gonzales ise "filmi keşke Tim Burton yönetseymiş" demiş ve filmin sinematografisini "cansız ve sıkıcı" bulmuştu.
Beyazperde'de Felsefe Taşı'nın aldığı puan ise 8,5. Ekşi Sözlük yazarlarının film hakkındaki yorumları da genelde olumlu; kitapları okumayanlar ilk defa tanıştıkları bu büyülü dünyayı sevdiğini söylerken, kitabın hayranları yönetmeni eleştirip, kitabın ruhunu filmde bulamadıklarını söylüyor.
Gişe Başarısı
Filmin prömiyeri 4 Kasım 2001'de Londra'da
Hogwarts dekoru uyarlanmış Leicester Meydanı'nda yapıldı ve gişede muazzam bir başarı kazandı. İlk gün Amerika'da 33.3 milyon dolar hasılat yaparak daha önce Yıldız Savaşları Bölüm 1: Gizli Tehlike elinde bulunan rekoru kırdı; ikinci gün hasılatı 33.5 milyon dolar gibi daha da yüksek çıkınca en iyi ikinci gün rekorunu da kırdı. Toplamda 90.3 milyon dolar kazandığı ilk hafta sonu hasılatı ile Jurassic Park: Kayıp Dünya filminde bulunan ilk hafta açılış rekorunu da ele geçirdi. Benzer sonuçlar dünyanın dört bir yanında yaşandı. İngiltere'deki gelmiş geçmiş en iyi hafta sonu açılışnı yapan film, 66.1 milyon sterlin ile İngiletere'nin gelmiş geçmiş en çok hasılat yapan filmi oldu.
Dünya genelinde film toplam 974.7 milyon dolar kazanarak yılın en çok gelir elde eden filmi olurken, o zamana kadar gelmiş geçmiş en çok hasılat elde eden ikinci filmi olmuştu.
Ödüller
Film En İyi Sanat Yönetimi, En İyi Kostüm Tasarımı ve En İyi Beste (John Williams) dallarında OSCAR'a, En İyi İngiliz Filmi, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu (Robbie Coltrane), En İyi Kostüm Tasarımı, En İyi Yapım Tasarımı, En İyi Saç-Makyaj, En İyi Ses ve En İyi Görsel Efekt dallarında BAFTA'ya aday gösterildi ama hiç birini kazanamadı. Kostüm dalında ödül aldığı Saturn Ödüllerinde sekiz adaylığı daha vardı. Diğer ödüller ise Casting Society of America ve Costume Designers Guild gibi kuruluşlardan geldi. Film aynı zamanda görsel efektleri için AFI Film Ödüllerine ve yapım tasarımı için Art Directors Guild Ödüllerine aday oldu. Broadcast Film Eleştirmenleri Ödüllerinde En İyi Aile Filmi ilan edilirken, En İyi Çocuk Oyuncu (Daniel Radcliffe) ve En İyi Besteci (John Williams) dallarında da aday olmuştu.
Oyuncu Kadrosu
Richard Harris (Profesör Albus Dumbledore), Maggie Smith (Profesör Minerva McGonagall), Robbie Coltrane (Rubeus Hagrid), Saunders Triplets (Babek Harry Potter), Daniel Radcliffe (Harry Potter), Fiona Shaw (Petunia Teyze), Harry Melling (Dudley Dursley), Richard Griffiths (Vernon Enişte), Derek Deadman (Tom - Çatlak Kazan Barmeni), Ian Hart (Profesör Quirinus Quirrell), Ben Borowiecki (Diagon Yolu'ndaki Oğlan), Warwick Davis (Banka Goblini / Profesör Flitwick), Verne Troyer (Griphook), John Hurt (Mr. Ollivander), Richard Bremmer (Adı Anılmaması Gereken Kişi), Geraldine Somerville (Mrs. Lily Potter), Harry Taylor (İstasyon Görevlisi), Julie Walters (Molly Weasley), Bonnie Wright (Ginny Weasley), Chris Rankin (Percy Weasley), James Phelps (Fred Weasley), Oliver Phelps (George Weasley), Rupert Grint (Ron Weasley), Jean Southern (Trendeki Kadın), Emma Watson (Hermione Granger), Matthew Lewis (Neville Longbottom), Tom Felton (Draco Malfoy), Jamie Waylett (Vincent Crabbe), Josh Herdman (Gregory Goyle), Devon Murray (Seamus Finnigan), Alfie Enoch (Dean Thomas), Leslie Phillips (Seçmen Şapka (seslendirme)), Eleanor Columbus (Susan Bones), John Cleese (Neredeyse Kafasız Nick), Terence Bayler (Kanlı Baron), Simon Fisher-Becker (Şişman Keşiş), Nina Young (Gri Leydi), David Bradley (Argus Filch), Alan Rickman (Profesör Severus Snape), Zoë Wanamaker (Madame Hooch), Luke Youngblood (Lee Jordan), Sean Biggerstaff (Oliver Wood), Elizabeth Spriggs (Şişman Hanım), Danielle Tabor (Angelina Johnson), Leilah Sutherland (Alicia Spinnet), Emily Dale (Katie Bell), David Holmes (Adrian Pucey), Will Theakston (Marcus Flint), Scot Fearn (Terrence Higgs), Adrian Rawlins (James Potter), Ray Fearon (Firenze (seslendirme))
Fragman
Kaynaklar
|
|
"Sihir Başlasın"
© 2001 Warner Bros. Ent.
Harry Potter Publishing Rights © J.K.R.
Harry Potter characters, names and related indicia are trademarks of and © Warner Bros. Ent. All Rights Reserved.
Filmin Künyesi
Gösterim tarihi: 1 Şubat 2002 (Türkiye)
Yönetmen: Chris Columbus
Senaryo: Steven Kloves
Yapımcı: David Heyman
Müzik: John Williams
Görüntü yönetmeni: John Seale
Kurgu: Richard Francis-Bruce
Set tasarımı: Stuart Craig
Kostüm tasarımı: Judianna Makovsky
Stüdyo: Heyday Films, 1492 Pictures
Dağıtımcı: Warner Bros. Pictures
Ülke: ABD, İngiltere
Süre: 152 dakika
Dil: İngilizce
Bütçe: $125 milyon
Hasılat: $974,733,550
Sonraki film: Sırlar Odası
Fragmanlar
Posterler
Fotoğraflar
Arama Yap
Online Üyeler
215 Ziyaretçi, 58 Üye
(6 Gizli) Hermione_Bella, Eoweyn, scavenger, melis98, B_MJacksoN, twilightlover, Gaia, hermione_weasley, harry**hermione, AnqeLL, aragorn, emmet_ece, dimitri_rose, çapulcu çatalak, robertuçe, adaada, etil, edward_038, -Bade-, aveneva, dan bonnie, Cemr[E]vanescencE, mj_ilayda, mavi_ikizler, ipeK*, Darken, cimcime_seytan, LeoDroS, ezelen, edward_aycha, Samira_Alisa, yeşimm, hasanata, hry_srm, angel_of_death, fısıltı.., Half Blood Prince, 0Oo_Ecem_oO0, Burcu Cullen:), GzM, RocKuN, Arya, **ıŞıK**, BTA, Ginevra, emma___iremm, pamuk prenses, Arminas, miss blake.., SergüzeşT, pelinas, Gizemce
|